Woordenlijst.
Definities van de termen die in het Wombat-framework, het scoringmodel, de governance en de tooling worden gebruikt. Bij twijfel is dit de gezaghebbende bron.
Vijf categorieën.
Elke term hieronder is gelabeld met het deel van Wombat waartoe hij behoort.
Alle 34 termen, van A tot Z.
Spring naar een letter of lees alles achter elkaar.
Heeft betrekking op autonome AI-agents die plannen, handelen en met systemen interageren zonder directe menselijke instructie. In Wombat definieert de pijler Agentic (pijler 8) controls om deze agents in productieworkloads te beheersen.
Zie ook: Pillar, De 8 pijlers
De static site generator waarmee de Wombat-documentatie uit AsciiDoc-bronnen wordt gebouwd. Antora regelt versiebeheer van componenten, navigatie en publicatie — de Wombat-docs staan op /docs/ en wordt gebouwd vanuit de repository framework .
Zie ook: AsciiDoc
De opmaaktaal waarin de documentatie van het Wombat-framework wordt geschreven. Vergelijkbaar met Markdown, maar met rijkere semantiek voor gestructureerde documentatie. Alle bestanden in modules/ROOT/pages/ gebruiken AsciiDoc (extensie.adoc ).
Een gestructureerde beoordeling van een cloudworkload aan de hand van de Wombat-controls over alle relevante pijlers. Het resultaat is een set bevindingen per control en een PASS-score per pijler en in totaal.
Zie ook: Workload, PASS model
Een kort document dat doel, reikwijdte, opleveringen, leads en communicatiekanaal van een werkgroep vastlegt. Een charter is vereist voordat een werkgroep officieel erkend kan worden.
Zie ook: Working Group
Een specifieke, toetsbare eis binnen een pijler. Elke control heeft een unieke ID, een beschrijving, een assessmentvraag en een onderbouwing. Controls zijn de kleinste eenheid van het Wombat-framework — een workload voldoet aan een control of niet.
Zie ook: Control ID, Pillar, Controls library
De unieke identificatie van een Wombat-control, volgens het patroon WAF-[PILLAR]-[NUMBER]. Voorbeeld: WAF-SOV-010 is de eerste control van de pijler Soevereiniteit. De pijlerafkorting is een code van drie letters (bijv. SEC voor Security, SOV voor Soevereiniteit, AGN voor Agentic). Control-ID's zijn stabiel — eenmaal gepubliceerd veranderen ze nooit en worden ze niet hergebruikt.
De volledige verzameling Wombat-controls, opgeslagen als gestructureerde YAML-bestanden in de repository framework onder modules/controls/. De bibliotheek omvat inmiddels 8 pijlers met meer dan 100 controls.
Iedereen die een pull request indient, een issue opent, deelneemt aan een GitHub Discussion, een RFC voorstelt of op een andere manier bijdraagt aan een Wombat-repository. Contributors hebben geen formele rechten nodig — elke GitHub-gebruiker kan bijdragen.
Zie ook: Maintainer
Wombat gebruikt twee licenties: Apache License 2.0 voor code, tooling en schema's; Creative Commons Attribution 4.0 (CC BY 4.0) voor documentatie en geschreven content. Dat maakt breed hergebruik mogelijk met behoud van naamsvermelding. Zie de juridische pagina voor details.
Het resultaat van de beoordeling van één control voor één workload. Een bevinding is voldaan, niet voldaanof niet van toepassing. Bevindingen zijn de ruwe output van een assessment en worden vervolgens samengevoegd tot een PASS-score.
Een kwaliteitsnorm voor het governancemodel van Wombat: de structuur, het beleid en de transparantie van het project voldoen aan de eisen voor overdracht aan een open-sourcefoundation (bijv. CNCF, Apache Software Foundation). Foundation-readiness is een uitgesproken doel van de Wombat-releases v1.x.
Het geheel van regels, processen en rollen die bepalen hoe in het Wombat-project beslissingen worden genomen. De governance van Wombat is openbaar vastgelegd en omvat: het RFC-proces, de samenstelling en stemmingen van het TSC, termijnen van maintainers, regels voor werkgroepen en handhaving van de gedragscode.
Zie ook: TSC, RFC, Pagina Governance & community
Het beheren en inrichten van cloudinfrastructuur via machineleesbare configuratiebestanden in plaats van handmatige processen. Relevant voor meerdere Wombat-pijlers, met name Operational Excellence en Security.
Een licht besluitvormingsmechanisme voor niet-brekende of laagrisicowijzigingen. Een voorstel wordt openbaar geplaatst met een reviewperiode van minimaal 5 werkdagen. Wordt er geen onderbouwd bezwaar gemaakt, dan geldt het voorstel als aangenomen. Voor grote wijzigingen stemt in plaats daarvan het TSC.
Een contributor met mergerechten op een of meer Wombat-repositories. Maintainers reviewen PR's, keuren RFC's goed of af en zijn verantwoordelijk voor de kwaliteit en koers van hun gebied. Termijnen duren 12 maanden en zijn verlengbaar. Meer dan 90 dagen inactiviteit kan leiden tot de status emeritus.
Zie ook: Pagina Rollen & leden
Het scoringmodel van Wombat. PASS staat voor de vier niveaus: Pioneer, Advanced, Solid, Starter. Elk niveau komt overeen met een mate van control-naleving binnen een pijler. Het PASS-model is de normatieve scoringspecificatie — zie de WOMBATpass-pagina voor details.
Zie ook: PASS score, Scoring tier
Het resultaat van het toepassen van het PASS-model op een assessment. Een workload krijgt een score per pijler en een totaalscore. Scores worden uitgedrukt als niveaus (Pioneer / Advanced / Solid / Starter), niet als percentages, om kwalitatieve volwassenheid weer te geven in plaats van kale slagingspercentages.
Zie ook: PASS model
Een van de acht beoordelingsdimensies van Wombat. Elke pijler bundelt controls voor een specifiek kwaliteitsaspect van cloudworkloads. De acht pijlers zijn: Security, Reliability, Performance Efficiency, Cost Optimisation, Operational Excellence, Sustainability, Sovereign en Agentic.
Zie ook: Control, De 8 pijlers
Het PASS-niveau dat één pijler behaalt, afgeleid uit het nalevingspercentage van de controls en eventuele verplichte controls binnen die pijler. Pijlerscores worden samengevoegd tot de totale PASS-score.
Een openbaar voorstel voor een belangrijke wijziging aan het framework, de governance, de tooling of het scoringmodel van Wombat. RFC's worden geopend als GitHub Discussions, minstens 5 werkdagen door de community beoordeeld en daarna besloten via een TSC-stemming of lazy consensus. Elke RFC krijgt een volgnummer (RFC-NNNN) en wordt bijgehouden in de RFC-tracker.
Zie ook: RFC lifecycle, Lazy consensus
De vastgelegde statussen die een RFC doorloopt: draft (wordt geschreven) → open (open voor review door de community) → accepted (besluit genomen: doorgaan) → implemented (opgeleverd en gesloten). Alternatieve uitkomsten: rejected of withdrawn. Alle statussen en overgangen zijn openbaar vastgelegd.
Een van de vier niveaus in het PASS-model. In aflopende volgorde: Pioneer (hoogste), Advanced, Solid, Starter (basis). Niveaus weerspiegelen de breedte en diepte van control-naleving, niet alleen het aantal behaalde controls.
Zie ook: PASS model
De 7e pijler van Wombat, over datasoevereiniteit, naleving van regelgeving en jurisdictionele controle. Toegevoegd met 10 initiële controls (WAF-SOV-010 t/m WAF-SOV-100). Vooral relevant voor gereguleerde sectoren en workloads in de EU.
Het bestuursorgaan van het Wombat-project. Het TSC is verantwoordelijk voor de technische koers, RFC-besluiten en de benoeming van maintainers. Leden hebben verlengbare termijnen van 12 maanden. De samenstelling volgt het principe ‘actieve contributors eerst’ en een leveranciersneutrale balans. Alle TSC-besluiten worden openbaar vastgelegd.
Zie ook: Governance & community, Rollen & leden
Een kernprincipe van Wombat: pijlers, controls en het scoringmodel gelden in gelijke mate voor workloads bij elke cloudprovider (AWS, Azure, GCP en andere). Geen enkele control is providerspecifiek, tenzij dat expliciet is aangegeven. Dat maakt consistente assessments over providers heen mogelijk en voorkomt lock-in in de reviewmethodiek van één leverancier.
Cloud Governance & IaC Validation. Een open-source, leveranciersneutraal framework om de kwaliteit van cloudworkloads te beoordelen en te verbeteren. Wombat breidt klassieke well-architected reviews uit met een transparant, door de community gedreven scoringmodel (PASS) en een machineleesbare controlbibliotheek over 8 pijlers en meer dan 100 controls.
De officiële assessmenttoolingsuite van Wombat: CLI, server, dashboard en webscorecard. WOMBATpass gebruikt de controlbibliotheek, beoordeelt een workload en levert een PASS-scorerapport op. Huidige release: v1.1.0.
Een thematisch contributorteam binnen Wombat. Werkgroepen bouwen specifieke delen van het framework — een pijler, een toolingcomponent, een referentiearchitectuur — en leveren resultaten op als PR's en RFC's. Elke contributor kan een werkgroep voorstellen met een charter, een lead en een maintainer als sponsor.
De cloudapplicatie, -dienst of het systeem dat met Wombat wordt beoordeeld. Een workload heeft een afgebakende reikwijdte (bijv. een microservice, een dataplatform, een volledig product) en wordt beoordeeld aan de hand van de relevante Wombat-controls. De reikwijdte wordt vastgelegd voordat een assessment begint.
Zie ook: Assessment
Ontbreekt er een term of is die onduidelijk?
Open een content-issue op GitHub of stel een definitie voor in Slack. De woordenlijst groeit met de community — elke toevoeging maakt het framework makkelijker te gebruiken.
